Nema pouzdanih podataka o rođenju Đorđa Petrovića, u narodu  poznatog i pod nadimkom Crni Đorđe ili Karađorđe. Istoričari nisu uspeli  da utvrde kad je Đorđe rođen, ali su došli do uverenja da je ugledao svet, najverovatnije, 14. novembra 1762. godine u Viševcu, od oca Petra i majke Marice Živković iz Masloševa. Malo pouzdanih podataka ima o njegovom životu pre ustanka, zato su mnogi događaji pretočeni u legendu ili su obavijeni tamom. Rodonačelnik je i osnivač dinastije Karađorđevića. U Topolu se porodica nastanila posle Kočine krajine.
   Krajem 1785. ili u proleće 1786. Đorđe se oženio Jelenom Jovanović iz Masloševa. Kao dobrovoljac ratovao je u Mihaljevićevom frajkoru, pod komandom Radiča Petrovića. Austrija ga je odlikovala medaljom za hrabrost i dodelila podoficirski čin buljubaše.
   Vožd Karađorđ označava epohu u istoriji srpskog naroda, i to onu uzvišenu epohu kada se deo Srba prenuo iz dubokog mrtvila i ropstva i pošao sopstvenim naporima da izbori slobodu i stvori državu. Srbi su najčešće delili svoju prošlost na period do Kosova i posle njega. Uz taj izuzetan događaj naše istorije stala je ravnopravno i srpska revolucija 1804. godine.
   Karađorđeva je zasluga što su se Srbi oslobodili velikog straha od Turaka i što su potom Turci strahovali od Srba. Raja se oslobodila feudalnih okova, ali zbog neprekidnog boravka na frontu nije u pravoj meri osetila blagodeti slobode. Jedan pravni akt iz 1805. završava se usklikom – „I ovo se zove srpska sloboda!“ Oči svih Srba bile su okrenute prema Srbiji, a ona ne samo da je budila nadu, već je započela rad na njihovom oslobođenju.
   Karađorđe kao vojskovođa, bio je bez premca, ratovanje je postalo njegova strast. Neizgrađenu političku doktrinu probijala je jaka nit državotvorca - vaskrsnika obnovljene Srbije. Kao takav on je usmerio herojskim putem tok srpske istorije. Iako je država Prvog ustanka propala, ostala je ideja vaskrsa državnosti, vraćeno je dostojanstvo narodu i „sladost slobode“, kao zaloga za pregnuće pokolenju Drugog ustanka. Stoga se bez preterivanja može reći da su bili veličanstvena njegova „djejanija časna“.

GRB OPŠTINE VOŽDOVAC

   Grb opštine Voždovac usvojen je 1993. godine, na predlog Srpskog heraldičkog društva.
•    Oba gornja polja štita sadrže heraldičke motive grba Srbije i Šumadije koji su se nalazili na ustaničkoj zastavi i pečatu Vožda Karađorđa Petrovića, po čijem zvanju i Opština koja je titular grba nosi ime Voždovac, kao i na pečatu njegovog Praviteljstvujušćeg sovjeta.
•    Krst između ocila je grb srpskog naroda i grb Srbije u vremenu borbi za oslobođenje od Turaka i državnu nezavisnost.
•    Otrgnuta glava vepra probodena strelom kao heraldičko znamenje Srbije javlja se još u 15. veku, a u periodu 17-18. veka doživljava se kao grb Šumadije i Braničeva.
•    Polje sa dvostrukom ružom aludira na bogatstvo zelenim površinama, dok redosled tinktura, od centra ka periferiji, replicira redosled boja srpske zastave. Crveno-plava ruža na srebrnom polju može se čitati kao srpska kokarda.
•    Desni držač štita je crni vepar, što je ponovo aluzija na heraldičko znamenje Šumadije, čija je Voždovac severna kapija, dok levi držač podseća na voždovačke toponime koji svedoče o postojanju ergela knjaza Miloša Obrenovića na ovom području.
•    Travnati brežuljak koji služi kao postament aludira na morfologiju teritorije Voždovca
•    Boje (tinkture) i metali osnovnih polja štita ponavljaju sve tinkture i metale srpske nacionalne zastave.

2. GEOLOŠKA PROŠLOST

   Geološke prošlosti beogradskog tla, ostaci fosilnih biljaka i životinja, sa stenama i paleoreljefom, bilo pogrebenim ili ekshumiranim, kao retko koji u našoj zemlji, raznovrsne je geološke građe. Gotovo na svakom koraku prilikom građevinskih radova otkrivaju se značajni geološki podaci, pre svega sedimentne stene prepune fosilnih vodenih i kopnenih organizama.
Najstariji teren u okolini Beograda, metamorfne stene serpentiniti, nalazi se u severnom i južnom podnožju Avale, u dolini Bolečke i Topčiderske reke i njihovih pritoka (Karagača, Prečina, Bubanj, Bučvar i dr.). Smatra se da su ovi serpentiniti i sa njima udruženi peridotiti postali u paleozojskoj eri, njenom donjem starijem delu (oko 600—350 miliona godina pre današnjice). Najmlađi teren, les ili ciglarska zemlja i aluvijalni nanosi duž Save i Dunava, nataloženi su za trajanja ljudsksg roda u poslednjoj geološkoj periodi, u kvartaru, u toku poslednjih 800 hiljada godina.
Tako se i nehotično naš pregled geološke prošlosti okoline Beograda svodi na vremenska razdoblja: a) između 150 i 160 miliona godina pre današnjice, b) između 20 i 8 miliona godina i v) između jednog miliona i 15 hiljada godina pre današnjeg doba. Interval između 15 hiljada godina i današnjice geolozi prepuštaju praistorijskoj arheologiji, geomorfologiji i srodnim disciplinama (palinologija), ali se tipovi sedimenata i iz toga doba analiziraju u inženjerskoj i hidrogeologiji, više radi utvrđivanja stabilnosti tla nego radi izračunavanja vremena.
Pregled geološke istorije Beograda (i Voždovca) u pravom smislu reči možemo otpočeti tek od momenta nadiranja jurskog mora u ovaj kraj, pre 150 miliona godina. Veliko sredozemno more, Tetis, zahvatilo je ovu oblast tek u gornjoj jurni u tzv. malmskoj eposi.
Jurskih stena ima u Ripnju, gde su u usecima pruge za Valjevo otkriveni vanredno lepi raznobojni pločasti rožnaci i peščari.
Avala i njeno zapadno podnožje izgrađeni su od gornjokrednog fliša u kojem, sem retkih foraminifera i tragova kretanja nekih organizama po dnu („bioglifi“), nema vidljivih fosilnih ostataka. Avalski fliš veoma je isprobijan lavičnim stenama, što nije slučaj sa ostalim mestima. Najsevernije prema Beogradu fliš se proteže do Kanareva brda, Banjičkog potoka, Žarkova i Čukarice (toplana); jedna divna kolenasta bora u useku železničke pruge kod manastira Rakovice pripada gornjokrednom flišu.
Od Beograda na jug izdižu se venačne planine Šumadije: Avala, Koviona, Kosmaj, Varovnica, Oplenac, deo Venčaca, Rudnik, Ramaćki visovi, Gledićke planine. Ovo izdizanje praćeno je snažnim magmatizmom (kosmajski ili rogački granit, avalski granulit; dacit, riolit, fonolit okoline Beograda, rudničko-kotlenička vulkanska oblast). Najbliže prema Beogradu vulkansko ognjište je bilo u selu Banjici (stena fonolit).
Nabrojane ostrvske venačne planine (u početku samo arhipelag) menjale su izgled i veličinu sve do danas, ali nikad nisu potpuno dospele pod more. Panonsko more koje je posle paleogena prodrlo sa severa samo se prilagodilo postojećem reljefu venačnih planina. Njegove obale, koje se na više mesta južno od Beograda oko ovih ostrvskih planina mogu raspoznati (npr. u Belom Potoku, Pinosavi) veoma su razuđene. Pored Avale i neki drugi visovi južno od Beograda (Dedinje, Devojački i Petrov grob), znatno viši nego što su danas, neko vreme takođe su bili ostrva u Panonskom moru.
Najveći deo terena južno od Save i Dunava, Torlački visovi, pobrđe u Ključu, uža teritorija grada, kao i sve druge uvale u paleoreljefu jurskog, krednog i serpentinskog terena, izgrađene su prvenstveno od miocenskih sedimenata, gline, peska i organogenih krečnjaka. Na nekim mestima to su nekadašnje peščane plaže sa gotovo istom zajednicom organizama, pre svega puževa i školjaka, kakvi se sreću danas na jadranskoj obali (selo Rakovica pod Torlakom, i druga mesta okoline Beograda).
Nova naselja Braća Jerković, Medakovićevo naselje, Šumice i Konjarnik izgrađena su na panonskim laporcima.
Početkom pliocenske epohe more se povuklo sa nekih uzvišenih tačaka okoline Beograda, ali još uvek plavi severno i istočno podnožje Avale i beogradsku Posavinu jugoistočno od Umke i južno od Lipovičke šume. U to doba usled izdizanja beogradskog rta po sredini, od Beograda na jug prema Avali i Kosmaju, pliocensko Panonsko more kao da se beogradskim rtom donekle podelilo u dva zaliva, kolubarski zapadno od mezozojske grede pravca Kosmaj-Avala, i moravski, istočno od ove grede. Na užem gradskom području nisu poznati pliocenski morski sedimenti, ali je more nesumnjivo plavilo i taj teren, samo što su talozi kasnijom erozijom bili razoreni.
Pontijska fauna nalazi se u svima izdancima slojeva po ataru Belog Potoka i Zuca. Uz strmo avalsko ostrvo u Konopljištu nataloženi su krupni blokovi stena odvaljeni sa susedne obale.
Dok je u podnožju Avale sačuvan samo uzani pojas pontijskih sedimenata idući ka smederevskom Podunavlju oni zauzimaju znatan prostor. Zahvaljujući jačem spuštanju posle povlačenja mora, pontijski sedimenti Podunavlja manje su erodovani nego prema Avali. Belopotočka padina nema u svom sastavu uglja.

 

3. PRAISTORIJSKO DOBA

   Na području opštine Voždovac registrovano je više arheoloških lokaliteta iz perioda praistorije, antike i srednjeg veka. Od ukupnog broja, dva lokaliteta su proglašena za arheološka nalazišta od značaja za Republiku Srbiju.
1.    Lokalitet Strelište - Banjica - antički period; Na lokalitetu su krajem 19. veka konstatovani ostaci antičkih grobova.
2.    Lokalitet Autokomanda - praistorija i srednji vek; U krutu stare Autokomande konstatovani su ostaci praistorijskih i srednjovekovnih slojeva.
3.      Lokalitet ul. Jove Ilića br. 36 - antički period;  Pronađena je ostava rimskog bronzanog novca.
4.      Lokalitet ul. Bukovička br. 88 - antički period; Ovde su otkrivena dva antička groba građena od opeka sa prilozima.
5.    Lokalitet ul. Trubareva br. 13 - antički period; Prilikom građevinskih radova pronađena je ikona sa predstavom Tračkog konjanika. Na prostoru između ulica Bukovičke i Mokroluške nailazi se na brojne fragmente rimske keramike, opeka i tegula. Verovatno se radi o ostacima neke antičke vile rustike.
6.    Lokalitet Usek - Banjica - praistorijski period; Lokalitet Usek ima status arheološkog nalazišta od značaja za Republiku Srbiju. Na lokalitetu su arheološkim iskopavanjima konstatovani ostaci većeg neolitskog naselja sa nekoliko faza gradnje objekata.
7.       Lokalitet Strelište - Jajinci - Stari manastir Rakovica - antički i poznosrednjevekovni period; Na lokalitetu su, na osnovu površinskih nalaza, konstatovani ostaci sloja iz antičkog perioda i mogući ostaci kompleksa starog manastira Rakovica.
8.       Lokalitet Svinjci - Beli potok - antički period; Idući od Čarapićevog bresta ka Zucama nailazi se na stara rudarska okna iz antičkog perioda.
9.       Lokalitet Bavčine - Beli potok - antički period; Prilikom obrade zemlje na njivama se nailazi na veliku količinu ulomaka rimske keramike.
10. Lokalitet mesto televizijskog toranja na Avali - srednjevekovni period; Prilikom građevinskih radova na izgradnji tornja naišlo se na srednjevekovne rudarske jame.
11.   Lokalitet    Spomenik    Neznanom    junaku    na    Avali srednjevekovni period;  Na mestu gde se danas nalazi Spomenik neznanom junaku, do 1934. godine nalazili su se očuvani ostaci srednjevekovnog grad Žrnov. Zbog podizanja Spomenika, grad je podignut u vazduh.
12.        Lokalitet Rezervoar za vodu Avala - praistorijski period; Na mestu gde se nalazi rezervoar za vodu konstatovani su ostaci jednog manjeg neolitskog naselja.
13. Lokalitet Šuplja stena - Avala - praistorijski i srednjevekovni period; U starim napuštenim hodnicima rudnika Šuplja stena nalaženi su fragmenti neolitske i eneolitske keramike.
Prilikom istraživanja praistorijskih rudnika nalažena je u prvom sistemu rudarskih okana i keramika iz srednjevekovnog perioda.
14.      Lokalitet Čaršija - Ripanj - praistorijski period;
Lokalitet Čaršija ima status arheološkog nalazišta od značaja za Republiku Srbiju. Na lokalitetu su arheološkim iskopavanjima konstatovani ostaci većeg neolitskog naselja.
15.     Lokalitet Crni glogovi - Ripanj - antički period; Na ovom lokalitetu nađena je ostava rimskog srebrnog novca.
16.      Lokalitet Pećine - Bošnjaci - antički period; Na lokalitetu se naišlo na ostatke rimskog puta popločanog kamenim pločama.
17.     Lokalitet Pećine - Krečane - antički period; Prilikom gradnje pruge u useku su poremećeni skeletni grobovi koji se na osnovu priloga mogu datovati u 3-4. vek.
Sa bliže neodređenog lokaliteta u Ripnju potiču nalazi bakarnih sekira-čekića iz bronzanodopskog perioda praistorije.
   Na teritoriji opštine Voždovac zaštićena su dva neolitska naselja, jedno na Banjici, na lokalitetu „Usek", na kome su konstatovani nalazi neolitske arhitekture većih dimenzija, što nije uobičajeno za neolitska naselja na našem području, i drugo, na lokalitetu „Čaršija“, u Ripnju, na kome je otkrivena plastika koja predstavlja izvanredna umetnička ostvarenja i omogućava studiranje niza problema koji su se u našoj i svetskoj nauci postavili u vezi sa proučavanjem neolitskog perioda uopšte. Na ovoj opštini, na području od Centralnog groblja do Mokroluške ulice i dalje do Auto-puta, konstatovani su i brojni ostaci rimske materijalne kulture.
   Prosopomorfni poklopci (vinčanske kulture peti milenijum p.n.e. Usek – Banjica su rasprostranjeni na celokupnoj teritoriji vinčanske kulturne grupe, i međusobno su veoma slični.
   Otkriće pećina na Kalemegdanu i „Šuplje stene“ Avale, sa fosilima pećinskog medveda, severnog jelena, mamuta i drugih životinja diluvijalne epohe, može samo potvrditi pretpostavku, da su neandertalci, kromanjonci ili grimaldinci, imali svoju lovačku stanicu na teritoriji današnjeg Beograda.
   Jedan od poznatih nalaza iz doba kada je živeo neandertalski čovek je lobanja otkrivena krajem prošlog veka na prostoru gde se danas nalazi Bajlonova pivara. Na žalost, ta se lobanja nije do danas sačuvala, a podaci iz tog vremena su veoma proizvoljni i oskudni. Isti je slučaj i sa navodima istraživača Breja i Mek Gerdija. Oni su zabeležili da su u okolini Beograda otkrili četiri pećine koje su bile staništa ljudi paleolitskog doba, ali pri tome nisu dali nikakve bliže podatke, čak ni tačna mesta gde se nalaze pomenute pećine.
   Vinčanska grupa predstavlja drugu glavnu grupu neolitskog perioda beogradskog područja. Ona je raširena u celoj Srbiji. Beogradsko područje pripada varijanti koja je obeležena kao klasična, a obuhvata centralnu i verovatno zapadnu Srbiju, južne delove Banata i istočni Srem.
   O rasprostranjenosti vinčanske kulture na području Beograda i Voždovca sakupljeni su mnogi novi podaci posle drugog svetskog rata. Nesumnjivo je, međutim, da su osnovne karakteristike vinčanske grupe bile već odranije dobro poznate. To su pokazala istraživanjima, i to najpre u Vinči, gde su radovi započeti još 1908. godine, a zatim u Čaršiji kod Ripnja. Sistematska rekognosciranja i istraživanja posle drugog svetskog rata donela su podatke o čitavom nizu drugih lokaliteta, kao što su Kumodraž, te i ostali lokaliteti van teritorije opštine Voždovca. Na samom tlu grada Beograda otkrivena su takođe vinčanska nalazišta, i to na Beogradskoj tvrđavi, gde su prvi sigurno fiksirani ostaci neolitskog naselja toga doba, zatim na Banjici i Čukarici.
   Mali žrtvenik sa Banjice je potpuno različit od drugih vinčanskih žrtvenika, postavljenih na tri i četiri noge. On stoji na dve masivne, lučno povezane noge, što mu daje poseban značaj. Elipsoidnog je oblika, dubokog recipijenta, sa po jednom životinjskom glavom na užim stranama. Pretpostavlja se da su žrtveni obredi vršeni na centralnom mestu u naselju, u velikim žrtvenicima kakvi su pronađeni u Divostinu, Vinči i na Banjici, a da su male žrtvenike koristili u svojim domovima, u krugu porodice..
   U odnosu na starčevačku grupu, deo vinčanskih naselja takođe pokazuje nove karakteristike: u pitanju su ovoga puta delovi ili uopšte višeslojna naselja, koja upućuju na dugotrajni život na istom mestu i na njegovo redovno obnavljanje, bilo posle katastrofa (kao požara) ili pak u vezi sa potrebom popravljanja i ponovnog graćenja pojedinih zgrada. Naselja ove vrste su pre svega Vinča, u kojoj se može pratiti celokupna evolucija vinčanske grupe, a zatim Žarkovo i Banjica. Višeslojna naselja koja pripadaju delom vinčansko-pločničkoj fazi, ovde treba pomenuti i niz drugih na kojima se život ograničava na kasnije periode, kao što je Čaršija kraj Ripnja i naselja van Voždovca, Železnik, Mali drum, Kremenite njive, Čukarica itd.
   Osobitu karakteristiku vinčanske grupe predstavlja izvanredno bogata plastika od pečene zemlje nađena na Banjici i Ripnju.
   Pored pretežne pojave stilizovanih ženskih figura, koje na raznim nalazištima a u izvesnim etapama pokazuju i specifične karakteristike, ovde treba pomenuti i predstave životinja, zatim poklopce amfora sa prikazom očiju - tzv. prosopomorfne poklopce - i konačno vaze u vidu ljudskih ili životinjskih figura. Sve ove predstave vezuju se za kult plodnosti, karakterističan za kulturu primitivnih zemljoradnika. Iako na užem beogradskom području u pogledu interpretacije ovih figura, u njihovim detaljima, ne nalazimo posebne specifičnosti, mora se napomenuti postojanje nekoliko izvanrednih primeraka neolitske plastike koji potvrđuju visoki kulturni stepen beogradskog područja u toku razvoja vinčanske grupe. Takvi su, između ostalih, primerci statueta kao „Vidovdanka" i „Lady of Vinča“ iz Vinče, zatim statueta iz Čaršije, tzv. „Xyde vaza“ i antropomorfna vaza iz Vinče.
   Nešto prepiznije mogućno je opredeliti početke rudarskog rada na Šupljoj steni pod Avalom. Prethodna istraživanja vršena na ovom lokalitetu pokazala su postojanje primitivnih rudarskih potkopa. U jednom delu ovih potkopa nađena je badensko-kostolačka keramika, što je sigurna indicija da se rudarska aktivnost na ovom mestu počela razvijati u prelazeom periodu, no kako zasada izgleda, sigurno posle kraja vinčanske grupe. Otuda dosadašnja istraživanja nisu potvrdila ranije mišljenje o zavisnosti osnivanja naselja u Vinči od rudarske delatnosti na Šupljoj Steni. No zasada se ve može reći kako je i gde korišćen cinabarit dobijan na ovom lokalitetu. Tehniha vađenja rude još uvek je nedovoljno poznata, pri čemu je njeno preciznije opredeljivanje još više otežano faktom što je u delu rudarskih potkopa nađeno i slovenske keramike, te bi tek preciznija iskopavanja mogla utvrditi karakter, obim i tehniku rudarske delatnosti na ovom mestu u pojedinim njenim etapama. Značajno je da je prema podacima istraživača na jednom mestu izgleda postojala drvena konstrukcija koja je podupirala rudarski hodnik.
   Na prostoru Tešićeve ciglane nađeni su na prostoru od 72m2 ostatci fosila mamuta i drugih životinja.
   Po zapisima brojnih istoričara, prostor Beograda, sobzirom na uslove koje je pružao, omogućio je, predpostavlja se i život neandertalaca. Nađena lobanja 1882. godine pri kopanju Bajlonijeve pivare ukazuje da se život odvijao u prirodnim prilagođenim udubljenja pored prilagođenih prirodnih udubljenja i na Avali.
   Nađeni materijala u tim najprimitivnijim zemnim staništima ljudi, dokazuju nekadašnje prisustvo homo sapiensa. Otkriće ovih pećina i na Kalemegdanu i „Šuplje stene" Avale, sa fosilima pećinskog medveda, severnog jelena, mamuta i drugih životinja diluvijalne epohe, može samo potvrditi pretpostavku, da su neandertalci, kromanjonci ili grimaldinci, imali svoju lovačku stanicu na teritoriji današnjeg Beograda.
   Krajem bronzanog doba dešavale su se velike migracije plemena poznate pod nazivom „Velika egejska seoba", što je uslovilo pomeranje stanovništva na širem prostoru. Nesigurna vremena izazivaju strah starosedelaca, tako da ljudi svoje dragocenosti zakopavaju u zemlju praveći takozvane „ostave“, u nadi da će ih jednoga dana, kada život postane bezbedniji, uzeti. Mnogi vlasnici se nisu vratili po njih. Ostava kod Autokomande sadrži 19 predmeta, uglavnom narukvica, dobro očuvanih, pokrivenih plemenitom svetlozelenom patinom, sa naročito bogatom geometrijskom ornamentikom.

DVE NAJVEĆE NEOLITSKE RIZNICE
   Beograd sa okolinom čini nam se kao nepresušna riznica arheoloških dokumenata. Do sada je na teritoriji današnjeg Beograda otkriveno preko 300 arheoloških nalaznšta, od kojih je priličan broj praistorijski, a veći broj antičkih. Među najznačajnijim, kao što je već rečeno, spada Vinča i Banjica, koje nam pružaju dokumentaciju o najranijem praistorijskom naselju na teritoriji današnjeg Beograda, pa prema tome i dokaze, da je Beograd jedan od najstarijih gradova sveta.
   Vinča je rudarsko naselje iz neolita, a dokaz tome su nađene rudarske peći u više slojeva, do dubine od 10,5 metara. Pored peći i ostataka rude cinabarita nađen je i topionički alat, i sudovi, kao i naročiti kozmetički sudovi, elementi više kulture.
   Neolitsko rudarsko naselje Vinča, bilo je neposredno veza sa rudnicima cinabarita na Avali. To je očigledno. Ali, ova veza iz dalekih praistorijskih vremena ostala je neispitana, izuzev konstatacije, prema nađenim fragmentima, da se zaista radi o jednoj dubokoj vezi a i o starosti ovih naselja, koja je trajala od 3 do 10 hiljada godina, zavisno od horizonta na kome su otkrivena.
   Druto neolitsko naselje većeg intenziteta otkriveno je 1921. godine na Banjici, prilikom trasiranja autoputa prema Avali. Naselje je bilo na jednom kraju presečeno i tom prilikom radnici su naišli na arheološki materijal u vidu fragmenata keramike i statueta od pečene zemlje. Stručna istraživanja su vršena tri godine (1955-1958 godine) i istražena je površina od 600 m2. Otkriveno neolitsko i eneolitsko naselje na Banjici   pružalo se na završnom kraku ogranka planine Avale i obuhvatanjen krajnji deo, koji počinje od jednog manjeg prevoja, a završavase kod sela Banjice. Ispitani su pet horizonata i konstatovano je da se na celom tom brežuljku nalaze obilni ostaci materijalne kulture, jer se naselje, zbog izvanrednih  uslova za život tu zadržalo više stotina vekova, upravo, od 5 do 2.5 hiljade godina pre naše ere.
    Sve okolnosti i topografske karakteristike, nalazišta na Banjici pripadaju tipičnim naseljima vinčanske kulture u Podunavlju i Pomoravlju. Nalazi se na uzvišenju, koje se blago spušta sa jedne i druge strane prema manjim potocima koji se kod sela Banjice spajaju i ulivaju u Topčidersku reku (Jelezovac i Kaljavi potok se spajaju ispod današnjeg tržnog centra „Banjica“). Osnovne privredne karakteristike nosilaca kulture, sa druge strane, zemljoradnja u prvom redu, učinile su da se život na naselju odvijao kroz jedan duži  vremenski period, posle čega je na Banjici ostao kulturni sloj od oko 3m debljine. Istraživači ovog nalazišta konstatovali su pet horizonta stanovanja sa vrlo čvrstom i masivnom stanbenom arhitekturom a takođe i brojnim jamama i zemunicama u najnižem delu kulturnog sloja čiju je osnovu činila lesna zemlja. U odnosu na razvoj vinčanske, autori su odredili vremenski dijapazon trajanja naselja na Banjici time što „četvrti i peti horizont stanovanja pripadaju kraju vinčansko-tordoške faze, drugim rečima prelazu iz starijeg u „mlađi neolit“, dok „najveći deo keramike i plastike pripadaju mlađoj fazi neolita, vinčansko-pločničkoj, pa čak i kraju te faze, sa jakim elementima ranog bronzanog doba“.
   Na Avali se tokom antičkog perioda intenzivno razvijalo rudarstvo. Arheološka istraživanja su pokazala da su se na avalskom području od najstarijih vremena eksploatisale rude i to najviše cinabarit, olovo, srebro i živa. Tragovi o vađenju cinabarita kod Šuplje stene sežu do doba postojanja drevne vinčanske civilizacije. Sam toponim Šuplja stena nastao je po šupljinama koje su iskopali prvi rudari na ovom području.
   U vreme vladavine Rimljana na ovim prostorima, počelo se sa organizovanim radom na otvaranju rudokopa, topionica i osnivanju rudarskih naselja. Arheolozi su pronašli čitav niz ostataka starih rudokopa, topionica i rudarskih naselja. Poznata rudarska naselja iz srednjeg veka bila su Rudište i Palanka kod Ripnja.

4. ALEJA VELIKANA

   Na teritoriji gradske opštine Voždovac rođene su i živele brojne istorijske ličnosti.
 
VOJVODA STEPA STEPANOVIĆ
 
   Vojvoda Stepa Stepanović rođen je 28. februara po starom, odnosno 12. marta 1856. godine po novom kalendaru, u selu Kumodraž. Bio je treće dete svojih roditelja, majke Radojke i oca Ivana. Ime je dobio po dedi Stepanu, po kome cela porodica nosi prezime Stepanović. Osnovnu školu završio je u Kumodražu, pet razreda gimnazije u Beogradu i potom je 12. septembra 1874. stupio u Artiljerijsku školu (kasnije Vojna akademija). Bila je to 11. klasa, najpoznatija u istoriji ove škole koja je prekinula školovanje kada je počeo Srpsko-turski rat. Zbog tih okolnosti 11. klasa završila je školovanje tek 1880. godine. Od upisanih 29 pitomaca, školu je završilo 23, među kojima i Živojin Mišić. Ova generacija vojnih pitomaca dala je četiri ministra vojna, šest generala i dvojicu vojvoda, od ukupno četiri koliko ih je uopšte bilo u Srbiji.
   Vojvoda Stepa Stepanović unapređivan je od čina kaplara do vojvode, čin vojvode dobio je 20.8./2.9.1914. godine. U toku duge i uspešne vojničke službe 45 godina je proveo u vojnom mundiru (računajući i vreme školovanja). Manje je poznato da se Stepa Stepanović bavio i pedagoškim radom, bio je nastavnik vojnog vežbanja u Kragujevačkoj gimnaziji, a 1897, 1902. i 1903. godine, bio je profesor Istorije ratne veštine na Vojnoj akademiji.
  Vojvoda Stepa učestvovao je u svih šest ratova koje je Srbija vodila. I to u periodu 1876-1918: Prvi i Drugi srpsko-turski rat 1876-1878; Srpsko-bugarski rat 1885; Prvi i Drugi balkanski rat 1912-1913. i Prvi svetski rat 1914-1918. - čak dvanaest kalendarskih godina.
   Raspored u generalštabnu struku omogućio mu je brzo napredovanje u vojnoj službi: komandant bataljona, puka, brigade, divizije i armije, pomoćnik načelnika štaba aktivne vojske, načelnik Opšteg odeljenja Ministarstva vojnog i dva puta ministar vojske (1908, 1911-1912). Vojnik pravde, istine i prava i veliki prijatelj Srba iz najtežih dana, dr Rudolf Arčibald Rajs, zapisao je da je Stepa Stepanović „obožavan i poštovan od cele srpske vojske... prirodno je da čovek koji tako visoko shvata svoj vojnički poziv bude vrlo strog u pitanju vojne discipline, koja je temelj svake vojske“. Rajs je smatrao da je visoko patriotska svest učinila Stepu Stepanovića strogim starešinom.
   Vojvoda Stepa Stepanović, bio je cenjena i uvažavana ličnost u zemlji i inostranstvu, o čemu svedoče i mnoga odlikovanja koja je za života dobio. Prvi čin i prvo odličje Vojvoda Stepa Stepanović je dobio za zasluge na ratištu 1876. Od tada do kraja života dobio je, što domaćih što stranih odlikovanja, ukupno 35. Domaća odličja: Srebrna medalja za hrabrost (1876), Zlatna medalja za hrabrost (1878), Takovski krst V, IV, III i II stepena (1878, 1889, 1898, 1903), Orden belog orla sa mačevima V, IV i III stepena (1882-1904), Medalju za vojni-čke vrline (1886), Karađorđevu zvezdu sa mačevima V, IV, III, II, I stepena (1904, 1913, 1915, 1915, 1918). (Karađorđevu medalju sa mačevima prvog reda u Srbiji imali su samo vojvoda Stepa Stepanović, Živojin Mišić i Aleksandar Karađorđević); Orden Svetog Save I stepena, Ratnu spomenicu iz: 1876, 1877-1878, 1885-1886, 1912, 1913, Albansku spomenicu, Spomenicu na rat 1914-1918; Odličja crnogorska - Orden Danila I prvog stepena 1910. god., Zlatnu medalju za hrabrost „Miloš Obilić“, takođe 1910. godine i strana odličja - Orden Svetog Stanislava III, ruski (1878), Orden Svetog Stanislava I stepena, ruski (1914), Orden za hrabrost III stepena, Bugarski (1913), Orden Svetog Đorđa, engleski, Orden Svetog Bata III i II stepena, engleski, Orden legije časti II stepena, francuski (1915), Italija-nska kruna I reda (1918), Medalja za hrabrost II stepena, engleski i Orden Svetog Spasitelja I reda, grčki (1918). Poštovanje i uvažavanje ličnosti vojvode Stepe Stepanovića našlo je mesto u pesmama Alekse Šantića i Milutina Bojića.
   Oženjen je bio Jelenom, kćerkom sreskog načelnika u Kragujevcu. U braku je imao dve kćerke, Milicu i Danicu. Po odlasku u penziju živeo je daleko od varoške galame, udaljen od radoznala sveta i raznih laskavaca provodio je svoje dane mirno i povučeno u svojoj kući u Čačku, zanimajući se sa svojim unucima i negovanjem cveća. Kada je umro kao jedna od najcenjenijih ličnosti svoga doba u Srbiji ispraćen je sa svim počastima, oplakan od najviših ličnosti i običnog sveta. Seljani su dolazili i naricali na njegovom grobu kao za najrođenijim. U ispraćaju je bio i patrijarh Dimitrije, ministri i kralj Aleksandar Karađorđević. Telegrami saučešća stizali su iz cele zemlje, od znanih i neznanih. U Čačku je podignut spomenik, glavna ulica na Voždovcu je ponela njegovo ime, u rodnom Kumodražu podignut spomenik i osnovnoj školi dato njegovo ime. Spomen na Vojvodu Stepu brižljivo se čuva i u drugim gradovima Srbije: Marin Majur, selo kod Novog Sada od 1927. zove se Stepanovićevo; jedno selo u Banatu blizu srpsko-rumunske granice, u opštini Nova Crnja, nosi ime Vojvoda Stepa.
 
VASA ČARAPIĆ
 
   Vojvoda Vasa Čarapić, spada u red značajnijih junaka Prvog srpskog ustanka. Rodio se u Belom Potoku ispod Avale. Nema pouzdanih podataka o godini rođenja. Brat Vase Čarapića, vojvoda Tanasije, bio je takođe istaknuta ličnost Karađorđevog ustanka. Čarapićima pripada i ober knez Marko Čarapić koji je pogubljen u seči knezova, pre ustanka 1804. U mladosti Vasa Čarapić je kao dobrovoljac učestvovao u Kočinoj krajini u borbi protiv Turaka. Kad je počela seča knezova odmetnuo se u šumu i tako izbegao sigurnu smrt. Od samog početka uključio se u ustanak, predvodio ustanike, istakao se hrabrošću i postao vojvoda Gročanske nahije. Učestvovao je u više borbi s Turcima. Poginuo je sa još 54 svoja saborca jurišajući na Stambol-kapiju pri napadu i oslobođenju Beograda, u noći 29/30. novembra 1806. godine. Sahranjen je kod manastira Rakovica, a svi njegovi saborci u današnjem Karađorđevom parku preko puta Veterinarskog fakulteta na Bulevaru oslobođenja. Opevan je i ovenčan u narodnim pesmama. U Belom Potoku podignut mu je spomenik i osnovna škola nosi njegovo ime. Ispred Doma vojske, na Trgu Republike u Beogradu, podignut mu je spomenik. Nedaleko od ovog spomenika jedna ulica u centru Beograda nosi ime Vase Čarapića. Spomen na ovog junaka čuva se i u drugim gradovima Srbije.
 
MILUNKA SAVIĆ
 
   Rođena u Koprivnici kod Raške 24. juna 1890. (mada se nalazi i godina rođenja 1891.), kao kći Radenka i Danice. Početkom Balkanskih ratova 1912. Milunka Savić, prerušena u  muškarca i kao dobrovoljac Milun Savić postaje vojnik u Drinskoj diviziji. Učestvovala u borbama, pored ostalih kod Skadra i u Bregalničkoj bici 1913. U bolnici na lečenju od zadobijenih rana otkrva se da iza imena Milun krije se Milunka, što se ubrzo pročulo u srpskoj vojsci.
   Početkom Prvog svetskog rata ponovo se prijavljuje kao dobrovoljac i to kao član „gvozdenog puka“. Komandant puka, bio je Dimitrije Matić. U isto vreme u jedinici ovog puka bile su dve hrabre heroine: Milunka Savić i Škotlanđanka Flora Sanders. U toku povlačenja srpske vojske preko Albanije, početkom januara 1916. bila je teško ranjena pa je preneta u Bizertu na lečenje. Istakla se u borbama za Kajmakčalanu, u okuci Crne reke, kada je „gvozdeni puk“ bio priključen 122. francuskoj kolonijalnoj diviziji, zarobila je 23 bugarska vojnika. Za njena junaštva čuli su i saveznički vojnici, pa se i kod njih pronosila vest o hrabroj srpskoj devojci Milunki Savić. Posle oslobođenja Bitolja, kad je otpočeo rovovski rat, kao dobrovoljac ušla je u Moravsku jurišnu četu, da se bori sa najboljim i najhrabrijim ratnicima ove divizije. O njenom junaštvu i ratnim podvizima govorilo se u savezničkim armijama. U njenu čast postrojavani su elitni saveznički pukovi i njihove ratne zastave spuštane u njenu čast na pozdrav. O ratniku Milunki Savić pisala je strana saveznička štampa. Posle rata dopisivala se sa francuskim ratnim komandantima: Emilom Gepratom i Lujom Franše Depereom. Uprkos slavi i počastima ostala je i dalje skromna kakva je bila kao čobanica u dolini Ibra. Ranjavana je više puta. Za pokazanu hrabrost u borbama dobila je čin narednika. Pismeno je pohvaljivana od strane savezničke komande na Solunskom frontu. Najpoznatija i najhrabrija žena ratnik u Prvom svetskom ratu među Srbima, dobila je mnoga srpska i saveznička odlikovanja: dva ordena Karađorđeve zvezde sa mačevima, Srebrnu i Zlatnu medalju za hrabrost Miloš Obilić, Spomenicu oslobodilačkih ratova 1912-1913. Albansku spomenicu, Spomenicu za oslobođenje i ujedinjenje 1914-1918. dva francuska Ordena legije časti, francuski orden Ratnički krst sa zlatnom palmom, ruski orden Krst svetog Đorđa Pobedonosca i druga. Zbog podviga u ratu prozvana je Srpska Jovanka Orleanka. Hrabro i stoički je sa svojom generacijom podnosila ratne nedaće.
   Kada su ratovi završeni, kraće vreme bila je na službi u vojsci u Sarajevu, gde se venčala sa Veljkom Gligorijevićem, činovnikom Hipotekarne banke. Ubrzo se demobilisala. Kao dobrovoljac dobila je malo imanje na novoosnovanoj dobrovoljačkoj koloniji Marijin majur, kasnije nazvanoj Stepanovićevo, nedaleko od Novog Sada. Na dobijenoj zemlji podigla je malu kućicu, koju je ubrzo prepustila sestri Slavki, a ona prešla da živi u Beograd. Muž Veljko, sa kojim je imala kćer Milenu ubrzo je napustio porodicu, a Milunka kao samouka bez škole, zaposlila se u Hipotekarnoj banci kao čistačica gde je dočekala i penziju. Jedno vreme pre dolaska na Voždovac, živela je u Skadarskoj ulici. Od svojih sredstava kupila je neveliku kuću na Voždovcu. Pred samu njenu smrt, nakon nekoliko novinskih tekstova o zaboravljenoj srpskoj heroini, dodeljena joj je garsonjera u naselju Braća Jerković.
   Milunka Savić odgajila je i tri usvojenice: Milku, zaboravljeno dete sa železničke stanice u Stalaću, Radmilu-Višnju, svoju sestru od ostarelih ujaka i ujne i Zorku, sirotu devojku iz Dalmacije. Pored toga, iškolovala je još 32 dece, što od rodbine, što sa strane. Milunka Savić je ovo mogla postići jer je imala znatne prinadležnosti: platu, invalidninu i francuska primanja uz dve legije časti. U slobodnom vremenu šila je šinjele za vojsku, u čemu su joj pomagala i deca. Zanimljivo je da je u stanu za vreme školovanja držala i bugarskog studenta Bebela Ninkova, sina komandanta poražene bugarske vojske u Prvom svetskom ratu, koji je do Milunke došao po preporuci svoga oca da mu Milunka pomogne dok se ne snađe. Ostao je do kraja studija i oženio se Milunkinom sestrom od ujaka Radmilom-Višnjom (1921-2004).
   Za vreme nemačke okupacije u toku Drugog svetskog rata, Milunka je odbila da se odazove pozivu nemačkog oficira zbog čega je bila uhapšena i odvedena u logor na Banjici.
   Milunka Savić umrla je u Beogradu 5. oktobra 1973. godine. Sahranjena je na Novom groblju. Danas jedna ulica u Beogradu nosi njeno ime.
 
NENADOVIĆ M. MIHAILO
 
   NENADOVIĆ M. Mihailo, artiljerijski brigadni general, rođen u selu Zuce, 20. 08. 1876, umro u Parizu, 12. 02. 1934. godine. Kao pitomac pohađao je 29. klasu Niže i 13. klasu Više škole Vojne akademije. Od 1907 -1908 nalazio se na stažu u Francuskoj (30. artiljerijskom puku u Orleanu). Govorio francuski, češki i poljski. Obavljao je mnoge vojne i dipolomatske dužnosti: pored vojničkih dužnosti kao vodnik i komandir od 5. 10. 1905 vodnik u 2. divizionu/Šumadijskog artiljeriskog puka, do 10. 10. 1908 komandira u 7. puku 1. baterije/Moravskog atiljerijskog puka i dužnosti od 23. 04. 1910 do 12. 1913 ordonansa kralja; od 09. 1913 - 1914 klasnog starešine Niže škole Vojne akademije. U ratovima 1912 - 1913: ordonansa kralja; komandanta mesta u Kumanovu 1912 i Prilepa početkom 1913; od juna 1913 komandir 8. baterije/Moravskog artiljerijskog puka. Teško ranjen na Grlenskim visovima 16. 07. 1913. U Prvom svetskom ratu 1914 - 1918: bio je komandir 1.baterije/ Moravskog diviziona II poziva i teško ranjen 29. 08. 1914 na Mačkovom kamenu. Decembra 1915. godine, kao težek invalid, bez ruke, poslan u Tulon za šefa srpskog Depoa; od aprila 1917. do decembra 1920. godine bio je vojni izaslanik u Bernu. Posle rata: od decembra 1920. vojni izaslanik u Varšavi; od 1922 - 1927 vojni izaslanik u Pragu; od aprila 1927. postaje načelnik artiljerije II armijske oblasti; od maja 1930 nalazi se na službi kod pomoćnika Ministarstva vojnog i član vojnog dela Delegacije na konferenciji o razoružanju u Ženevi (1931); od maja 1931. obavlja poslove vojnog izaslanik u Parizu, Londonu i Madridu; od maja 1932. je  vazduhoplovni i pomorski ataše u Francuskoj i Velikoj Britaniji. Obavljao je i poslove poverenik kralja Aleksandra za lične poslove. Izvršio samoubistvo na dužnosti. Unapređen je u čin poručnika 1902. a generala 1. 12. 1925. godine. Odlikovan je Ordenom Karađorđevom zvezdom III i IV reda (dva puta). Potcao je  iz seljačke porodice; otac Mateja; od 1905 oženjen gđicom Darinkom, kćerkom Obrena Kukića pešadijskog kapetana I klase iz Beograda; sin Milivoje živeo u Parizu.
 
POPOVIĆ Z. ĐORĐE
 
   POPOVIĆ Z. Đorđe, diviziski general rođenu u Kumodražu, 27. 11. 1883 – umro 27. 11. 1958). Kao pitomac, pohađao je 34. klasu niže i 21. klasu Više škole Vojne Akademije. Završio niži kurs Artiljerijske škole gađanja 1924. Na vojnim dužnostima nalazio se od vodnika 1905 u 2. divizionu /haubičkog artiljeriskog puka do mobilizacije u Inžinjerijskom odeljenju Ministarstva 1913. godine. U ratovima 1912 – 1913. takođe je komandovao različitim sastavima do 13. 06. 1913 vodnik 4. baterije/ haubičkog artiljerijskog puka, do 17. 06. 1913 na službi za operativne poslove u Pirotskom utvrđenom logoru. U ratu 1914 -1918. godine takođe je komandovao jedinicama vojske Srbije. Posle rata: od novembra 1919 komandir 1. baterije/2. diviziona/2. haubičkog puka; od 1. 02. 1920 komandant 2. diviziona/2. puka teške artiljerije; od 7. 11. 1921 delovođa Stalne ispitne komisije za čin majora; od 28. 07. 1922 u Artiljerijskoj inspekciji; od 15. 10. 1923 komandant 2. divizijona/Dunavske artiljeriske brigade; od 13. 10. 1924 komandant artiljerijskog puka Kraljeve garde; od 4. 12. 1930 vršilac dužnosti komandanta artiljerije Dravske divizijske oblasti; od 7. 5. 1932 kmandant artiljerije Dunavske diviziske oblasti; od 10. 06. 1933 u Vojno-disciplinskom sudu, zamenik člana pored redovne dužnosti; od 14. 11. 1934 vršilac dužnosti pa komandant Dunavske divizijske oblasti; od 6. 09. 1936 komandant Vardarske divizijske oblasti; od 10. 10. 1938 pomoćnik komandanta 5 armijske oblasti. Penzionisan po molbi 22. 05. 1940. U aprilskom ratu komandant Komande pozadine 4. armije. Unapređen je u čin poručnika 1909. godine a u čin artiljeriskog brigadnog generala 17. 11. 1930 i divizijskog generala 1. 12. 1935. General Popović nije imao porodicu, nije se ženio.
 
MILAN Đ. MILIĆEVIĆ
 
   Milan Milićević, akademik, rođen je u Ripnju – zaseoka Brđani, 1831. a umro 1908. godine. Milan Milićević, bio je naš poznati književnik, javni i kulturni radnik. Bavio se i istorijom, folklorom, pedagogijom i prevodilaštvom. U periodu od 1896 – 99 bio je i predsednik Akademije nauka Rođen je u uglednoj porodici Milićević, ranije Nestorović, koja se doselila iz Starog Vlaha (zapadni deo Raške oblasti). Otac Jovan, zvani Đak, izvesno vreme proveo je u manastiru gde je naučio da čita i piše. U rodnom mestu kod oca Jovana, Milan Milićević je završio osnovnu školu. Bogosloviju je učio u Beogradu od 1845-1850. Kao svršeni bogoslov, skoro pola veka je bio državni činovnik (1850-1899) u raznim zvanjima i raznim institucijama: učitelj, sudski praktikant, pisar i viši činovnik u Ministarstvima prosvete i inostranih dela, urednik „Srpskih novina“, načelnik policijskog odeljenja, pomoćnik ministra unutrašnjih dela, bibliotekar Narodne biblioteke Srbije i državni savetnik. Govorio je ruski i francuski jezik. Kao državni službenik proputovao je Srbijom i tako podrobno upoznao zemlju i narod, što mu je bilo od velike koristi u književnom i publicističkom radu. Bio je plodan pisac i prevodilac. Napisao je i preveo oko 100 knjiga, sa obiljem dragocenih podataka.
   Kao pedagog uređivao je list „Škola" od 1868-1876. i napisao više pedagoških spisa: Škole u Srbiji (1868-1876), Kako se uči knjiga (1869). Pedagogijske pouke (1870), Istorija pedagogije (1871), Pogled na narodno školovanje u Srbiji (1873). Značajni su mu prevodi istaknutih stranih autora: Ocevi i deca u 19. veku od A: Eskuirosa, Žena 20. veka, od J. Simona.
   Milana Đ. Milićevića zanimao je život i običaji naroda. Tako nastaju spisi: Putnička pisma (1865 i 1868), Život Srba seljaka (1894), Slave u Srba (1877), Iz svojih uspomena (1894-1897), Zadružna kuća na selu (1898), Zimnje večeri (1878), Selo Zloselica (1880), Letnje večeri (1881), Međudnevica (1885), Zanovet (1894). Prikupljao je građu i beleške o manastirima i mnogim ličnostima srpske istorije 19. veka. Od spisa ove vrste najvažniji su: Pomenik znamenitih ljudi u srpskoga naroda novijeg doba (1888 - 1901), Knez Miloš u pričama (1891, 1908), Pričanje Petra Jokića (1891), Knez Mihailo u uspomenama svoga nekadašnjeg sekretara (1896), Karađorđe u govoru i tvoru (1903). Smatra se da je najveće i najznačajnije delo Milana Milićevića - Kneževina Srbija (1876), i dodatak ovom delu-Kraljevina Srbija (1884). To je opis cele tadašnje Srbije sa topografskim podacima, sa opisom starina i lokalnim sadržajima i sa pričama o glavnim istorijskim ličnostima iz više oblasti.
 
ČEDOMILj M. TODOROVIĆ
 
   Rođen je 20. januara 1875. godine u selu Batalagama, srez tamnavski, okrug valjevski, na granici šabačko-posavsko-tamnavskog sreza. Osnovnu školu učio u rodnom selu.
   Gimnaziju je učio u Valjevu, a Učiteljsku školu završio 1894. godine u Beogradu.
   Službovao je u Kladovu (01. 09. 1894. do 01. 09. 1897. godine). Ženi se učiteljicom Darom i odlazi u Sremčicu, gde ostaje 14 godina (01.09.1897. do 01. 09. 1911. godine). U Sremčici ga i danas pamte kao najboljeg učitelja koji je ostavio dubok trag u istoriji ovog mesta. Osnovao je Narodnu biblioteku smeštenu u zgradi škole, Produžnu školu, Vinodeljsku zadrugu, Građanski klub. Njegovim odlaskom napredne ideje vidno zamiru.
Na dužnost u osnovnu školu „Karađorđe“ dolazi 01.09.1911. i u njoj ostaje do 31.05.1931. godine.
   Tokom 1912. godine odlazi u ratove gde je bio i ranjen, a vraća se 1915. godine. Iste godine vraća se u školu „Karađorđe“ i naredbom Br.6367 od 14.04.1919. biva postavljen za upravitelja.
   Čedomilj Todorović osniva 2. decembra 1923. godine Narodnu biblioteku i čitaonicu „Dositej Obradović“. Po njegovoj ideji i nalogu započinje 1923. godine vođenje „Letopisa“, predpostavlja se prvog u Srbiji. Po njegovoj ideji i zaslugama sagrađena je nova školska zgrada 1923. godine ali i sačuvana stara zgrada škole. Zahvaljujući Čedomilju, na Dušanovcu se gradi škola, upravo na osnovu činjenica koje je iznosio i zastupao. Tokom 1920. godine biran je za prvog predsednika Udruženja Jugoslavenskih učitelja (već tada je bilo oko 7000 učitelja u Jugoslaviji).
   Malo je poznato da je Čedomilj Todorović napisao oko 50 radova iz oblasti prosvete a svakako najvrednije „BIĆEŠ GRAĐANIN“, čitanka za građanska prava i dužnosti, za školu i narod, štampana u Novom Sadu 1922. godine.
 
MILOŠ Ž. GAVRILOVIĆ
 
   Stavljajući ime Miloša Ž. Gavrilovića, beogradskog trgovca u red značajnih ličnosti gradske opštine Voždovac želi se istovremeno izvući iz zaborava ime Dušana Spasića, trgovca, po kome danas nosi ime naselje Dušanovac, ober kneza Marinka Marinkovića po kome nosi naziv Marinkova bara. Takođe naselje Medaković nosi ime po novinaru Miloradu Medakoviću. Naselje „Miloševac", zvalo se po Milošu Ž. Gavriloviću trgovcu, koji je tu bio kupio imanje pa podizao kuće, naseljavao, i igrao u ovom kraju značajnu ulogu.
   Miloš Gavrilović, tada upravnik Savinačke zadruge za međusobno pomaganje i štednju, ustupio je svoju kuću-zgradu i imanje (kasnije zgrada kafane „Mala Moskva“) za školu, a opština je plaćala kiriju.
   Ministarstvo prosvete pregledalo je zgradu, odobrilo, i otvorena je privremena škola u jesen, 1905. kao deo Savinačke škole.
   Miloš Gavrilović, sa jednom grupom trgovaca i drugih građana, tada „ Voždovog predgrađa“, predvodio je izgradnju škole i značajno doprineo njenom otvaranju. Tokom 1906. godine Miloš Gavrilović postaje prvi predsednik i najveći donator Fonda sirotih đaka.


5. POZNATI VOŽDOVČANI

   Pored istorijskih ličnosti danas na teritoriji opštine živi veliki broj poznatih ličnosti iz javnog života. Tako imamo podatke da su na Voždovcu rođeni, žive ili su živeli mnogi umetnici: Nedeljko Gvozdenović – slikar, Zoran Ivanović – vajar, Stevan Bodnarov – vajar, Mira Trajilović – reditelj i glumac, glumci: Milan Gutović, Dragan Bjelogrlić, Ljubiša Samardžić, Nikola Kojo.
   Na opštini Voždovac stanuju ili su ranije živeli članovi estrade: Milan Babić, Snežana Đurišić, Ksenija Pajčin, Sretenović Dijana – harfistkinja, Aleksandar Pavlović – violinista, Bosiljka Stevanović – operska pevačica, Vojislav Simić – dirigent, Goran Bregović, Leo Martin, Predrag Živković Tozovac, Ljiljana Krstić. Poznati Voždovčani su i brojni vrhunski sportisti: fudbaleri Milutin Šoškić, braća Čebinac, Dragoslav Pol Marković, Slavko Sarap, Dragan Marjanović – Čerčil, Bane Jovanović, Gojko Zec, bokserski šampioni Svetomir Belić, Jovan Nikolić, Dragan Jelišić, košarkaši Jovan Vukmirović, Dražen Dalipagić, Dušan Kerkez, Vojislav Ilić, Zoran Prelević, odbojkaški reprezentativac Željko Tanasković, rukometni reprezentativac Dragoje Luković, rukometne reprezentativke Nađa Abramović i Ratka Kadović, karatistkinja Tanja Petrović, Novak Đoković – teniser,  Aleksandar Šoštar – vaterpolista, Igor Milanović – vaterpolista, Duško Sertić – bivši bokserski šampion, Lazar Tasić, predratni fudbaler, Svetozar Gligorić – šahista.